Merhaba,
Bir yazar olarak Bodrum’la özdeşleşse de ömrünün azımsanmayacak son kısmını İzmir’de geçirmiş ve İzmir’de ‘Merhaba’ demiş olan Cevat Şakir Kabaağaçlı için 20 Nisan’da AASSM’de düzenlenecek gece bu haftanın önemli etkinliği olacak.
Standart bir ilkbahar yoğunluğu içinde festivallerden sergilere birçok etkinliği hak ettiği ölçüde detaylarıyla duyuramasak da ilginize göre sizi yönlendirecek kadar bilgiyi ulaştırmanın da rahatlığını yaşıyoruz.
Haftanın odağına Kızılçullu Köy Enstitüsü’nün hikayesini aldık. Türkiye tarihinde çokça tartışılan bu eğitim kurumlarına, kuruluş yıl dönümünde İzmir üzerinden kısa bir bakış atmak fena olmaz diye düşündük.
İyi okumalar 🐌
📰 Haftanın Haberleri
✏ Foça Belediyesi, Tarık Dursun K.’nın anısını yaşatmak amacıyla bir öykü yarışması düzenliyor. Son başvuru tarihi 20 Temmuz olan yarışmaya dair detaylar burada.
🖼 Haftanın Sergileri
🕌 ‘Mimar Sinan’ Eskiz, Karikatür, Resim Sergisi, Sinan’ın mekan üretme pratiğinin ve yarattığı mekansal hissin dışavurumu üzerinden yeni yorumlar ve karikatürlerle de bugüne dair çelişkileri düşünmeye zorluyor. Sergi, 28 Nisan’a kadar İzmir Mimarlık Merkezi’nde izlenebilir.
💭 5 PUNTA: Beş Odak, Tek İz Sergisi, Alsancak’ta çok kültürlülüğü ve tarihi hatırlatan ‘Punta’ adıyla beş farklı sanatçının farklı yaklaşımları ve karşılaşmaları üzerinden ortak bir estetik arayışını göstermeyi amaçlıyor. Sergi, 28 Nisan’a kadar Galeri A Güncel Sanat Merkezi’nde ziyaret edilebilir.
➕ Bu hafta seçkimize dahil olan diğer sergiler ise şöyle:
Kültürler Buluşması Fotoğraf Sergisi, 27 Nisan’a kadar AASSM’de
Bakıştan Akışa Bir Gölge Ritmi, 21 Nisan’a kadar BonVivant’ta
7. Amazonlar ve Titanlar Sanat Buluşması, 25 Nisan’a kadar Konak Metro Sanat Galerisi’nde
Antik Safari Disiplinlerarası Sergi, 30 Nisan’a kadar, Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi’nde
Kelimelerin Rengi Minyatür Sergisi, 8 Mayıs’a kadar Ege Üniversitesi Etnografya Müzesi’nde
İzmir Barosu Fotoğraf Grubu Sergisi, 31 Nisan’a kadar İzmir Adliyesi’nde
Bloom.exe Dijital Sergisi, 30 Nisan’a kadar İzmir Resim ve Heykel Müzesi Geçici Sergi Salonu’nda
Kardeş Kadrajlar Sergisi, 30 Nisan’a kadar Galeri ALT’da
AI Chair - Prompt Art Sergileri, 28 Nisan’a kadar Konak Modern Sanat Merkezi’nde
Maviye Fısıldayan Desenler Çini Sergisi, 30 Nisan’a kadar Arya Kamalı Kültür ve Sanat Merkezi’nde
Hayat Andan İbaret Fotoğraf Sergisi, 17-25 Nisan tarihleri arasında Müze İKSF’de
🎭 Haftanın Tiyatro Oyunları
🎭 Uğur Yücel’in; Neyzen Tevfik’in hiciv, isyan ve hiçlik arasında salınan sıra dışı yolculuğunu sahnelediği oyunu 21 Nisan 20.30’da Bostanlı Suat Taşer Sahnesi’nde olacak.
Yerel tiyatrolarda Frida ve Ben Berlin oyunları da ilgi çekici görünüyor.
📆 Bu hafta için seçtiğimiz diğer oyunlar ise etkinlik takviminde.
🎷 Haftanın Konserleri
Klasik müzikseverler için AASSM’de 16 ve 17 Nisan’da David Bergmüller, İzmir Oda Orkestrası ve İzmir DSO konserleri olacak.
Pop için ise cuma akşamı Can Bonomo ve Emre Fel öne çıkıyor.
🧸 Çocuk Etkinlikleri
🎭 Bu yıl ikinci kez düzenlenen İzmir Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali kapsamında 18 Nisan’a kadar İzmir’deki çeşitli mekanlarda birçok ücretsiz oyun sahnelenecek. Detaylı program burada.
🎨 İzBB, 5-8. sınıf arası öğrenciler için ‘Rüzgâr ve Güneş, Temiz Enerjiyle Bütünleş’ temalı bir resim yarışması düzenliyor. Başvuru şartları ve detaylar bu gönderide.
🛍 İzBB, 23 Nisan 13.00’te 7-14 yaş arası çocuklar için Kültürpark’ta 2. El Pazarı kuracak. Bu pazarda kullanılabilir kıyafet, oyuncak ve kitap standı kurmak isteyen çocukların velileri başvuruları için 0232 293 1724’ü arayabilirler.
🎪 Haftanın Festivalleri
🎬 5. İzmir Uluslararası Mülteci Film Festivali, 18 Nisan’a kadar Fransız Kültür Merkezi’nde yapılacak. Gösterim takvimi ve film detayları burada.
📖 7. İzmir Kitap Fuarı, Kültürpark’ta 17-26 Nisan tarihleri arasında yapılacak. Söyleşi ve imza günü takvimi burada.
🎶 Oldies Müzik Festivali, 19 Nisan’a kadar Bostanlı Zühtü Işık Meydanı’nda yapılacak. Sahne takvimi burada.
🌻 2. Bergama Galenos Papatya Festivali, 17-19 Nisan’da Bergama Cumhuriyet Meydanı’nda, programı akışı burada.
🌱 15. Uluslararası Alaçatı Ot Festivali, 20-26 Nisan tarihleri arasında yapılacak. Açıklanan takvim burada. Haftaya daha detaylı yer vereceğiz.
✔ Ücretsiz Etkinlikler
🎵 15 ve 16 Nisan’da Güzelbahçe, Tire ve Yeşilyurt’ta koro konserleri; Bayetav’da Salih Korkut solo performansı olacak. Detaylar takvimde.
20 Nisan 20.00’de Aziz Vukolos Akustik Günleri’nin konuğu ise Melik Evren.
🎭 Toros Canavarı 16 Nisan’da Kemalpaşa’da; 18 Nisan’da Sokağa Çıkma Yasağı Kültürpark Gençlik Tiyatrosu’nda, Toprak Ananın Sesi Bayındır’da; Bir de Buradan Bak (+15) ise 19 Nisan’da Selahattin Akçiçek KM’de sahnelenecek.
🎬 Haftanın film gösterimleri ise şöyle:
Diğer ücretsiz etkinliklerin tamamı her zaman olduğu gibi takvimde.
Kızılçullu Köy Enstitüsü’nün Kısa tarihi
Paradiso (Şirinyer) Amerikan Koleji, 1914, Levantine Heritage
19. yüzyılda Avrupa’dan göç eden ailelerin katkı sundukları çok kültürlülüğün bir tarafı da şüphesiz okullaşmaydı. Yüzyılın sonlarına doğru Amerika’dan gelen misyonerlerin Basmane’de kurdukları kolej, artan talep dolayısıyla Paradiso’ya (bugünkü Şirinyer) taşındı. 1910’ların başında yeni binasında eğitim-öğretime başlayan okula ününü, Tarsus’tan İzmir’e gelmiş olan Alexander MacLachlan sağlamıştı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması sonrası eğitimde birlik ve laiklik hamleleri dolayısıyla okul yönetimi, 1934’te okulun artık eğitim vermeyeceğini ve Beyrut’a taşınacağını ilan etti. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okul binası ve arazisinin satın alınması projesi, bütçe yetersizliği dolayısıyla 1937’ye kadar bekletildi. Ocak 1937’de 62.500 TL değer biçilen okul, arazi ve bina borçları düşüldükten sonra Genç Hıristiyanlar Cemiyeti’ne ödenen 52.000 TL karşılığında satın alındı.
Kızılçullu Köy Enstitüsü, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı arşivi
1937 sonbaharında Türkiye’de açılacak iki köy öğretmen okulundan biri Eskişehir Çifteler, diğeri ise İzmir Kızılçullu olarak belirlendi. Köy öğretmen okulu ve eğitmen kursu olarak açılacaktı. Yeni tip öğretmen yetiştirecek bu kurumlarda, nüfus azlığı sebebiyle öğretmen gönderilmeyecek köylere ise eğitmen yetiştirilecekti. Kültür, Ziraat ve Milli Eğitim bakanlıkları, kendi yetki ve görev alanları kapsamında Kızılçullu’da tatbik edilecek faaliyetlere özel önem gösterdiler.
Kızılçullu Öğrencileri Kızılçullu Su Kemerlerini Resmederken, Zekeriya Tonguç arşivi
Milli Eğitim Bakanları Saffet Arıkan ve ardından Hasan Ali Yücel ile İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç’un çabalarıyla 1930’ların sonunda tohumları atılan bu projede 1941 itibariyle 915 öğrenci eğitim görüyordu. 1942’de okuldan ilk kez mezun olan 72 köy öğretmeninin 13’ü İzmir’deki köylere atandı.
Kızılçullu Köy Enstitüsü Bahçesinde Mandolin Çalışan Öğrenciler, Zekeriya Tonguç arşivi
30 Ekim 1937’de açılan Kızılçullu Köy Öğretmen Okulu ve Eğitmen Kursu, 1940’ta Köy Enstitüsü kanunuyla Türkiye’deki 12 okuldan biri olarak faaliyetlerine Kızılçullu Köy Enstitüsü adıyla devam etti. 1949-1950 eğitim öğretim yılında 200’ü sağlık memuru, 625’i öğretmen adayı olan toplam 825 öğrencinin eğitim gördüğü okulda öğrenci sayısı daha sonra 1400’e kadar yükseldi.
Kızılçullu Kız Köy Enstitüsü Askerlik dersinde, Kadriye Girgin Yılmaz arşivi
Eylül 1950’de köy enstitülerindeki karma eğitime son verilmesi kararının ardından Kızılçullu’daki yaklaşık 700 erkek öğrenci diğer okullara nakledilirken Kızılçullu ise Kız Köy Enstitüsü olarak eğitime devam etti.
Kızılçullu'dan Bolu'ya nakledilen öğretmenler, Kadriye Girgin Yılmaz arşivi
1952 başında Türkiye’nin NATO’ya dahil olması sonrası NATO' karargahının İzmir’de kurulacağı yazın netleşti. Ağustos 1952’de Kızılçullu Kız Köy Enstitüsü boşaltılmaya başlandı. Bolu Orman Okulu’na nakledilen öğrenciler 22 Ekim 1952’de yeni eğitim öğretmen yılına resmen başladı.
1952’de İzmir için Kızılçullu’da sona eren köy enstitüleri serüveni, resmi olarak da 1954’te köy enstitüleri ile öğretmen okullarının birleştirilmesi üzerine tamamen ortadan kalkmış oldu.
Şirinyer Amerikan Koleji, Buca Belediyesi arşivi
Sovyetler Birliği ve komünizmle anıldığı için içinde kızıl kelimesi bulunan Kızılçullu mahallesinin ismi ise 1955’te Şirinyer olarak değiştirildi. Amerikan Koleji ve Köy Enstitüsü olarak hizmet veren Şirinyer’deki bina, bugün hala NATO karargahı olarak kullanılmaya devam ediyor.
Haftaya görüşmek üzere ✌
